Medaram Jatara - 2026: మేడారానికి పగిడిద్దరాజు పయనం..జాతరలో ఆయన ప్రాముఖ్యత ఏంటో తెలుసా?

Medaram Jatara - 2026: తెలంగాణ రాష్ట్రంలో కుంభమేళాగా పిలవబడే మేడారం సమ్మక్క-సారలమ్మ మహాజాతర(medaram sammakka sarakka jatara) లో అత్యంత కీలకమైన అంకం నేడు ప్రారంభమైంది. భక్తుల కోర్కెలు తీర్చే వనదేవతల చెంతకు వెళ్లేందుకు దేవతల ప్రతిరూపాలు సిద్ధమయ్యాయి. ముఖ్యంగా, మహబూబాబాద్ జిల్లా కొత్తగూడ మండలం పూనుగొండ్ల నుంచి సమ్మక్క భర్త అయిన పగిడిద్దరాజు పెళ్లికొడుకు రూపంలో మేడారానికి పయనమవ్వడం ఈ జాతరలో ఒక అద్భుత ఘట్టం. సమ్మక్క-సారక్క జాతరకు సమ్మక్క భర్త పగిడిద్దరాజు(Pagididdaraju) ను  భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లా గుండాల మండలం యాపలగడ్డ గ్రామానికి  అరెం వంశీయులు తీసుకెళ్లడం ఆనవాయితీ.

Also Read :  Medaram Jatara: గట్టమ్మ ఆలయం.. గేట్ వే ఆఫ్ మేడారం ఎందుకో తెలుసా?

అందులో భాగంగా సోమవారం పగిడిద్దరాజు గర్భగుడి వద్ద పడగ (జెండాలకు)లు, పురాతన ఆభరణాలకు మేడారం ట్రస్ట్‌ చైర్‌పర్సన్‌ ఇర్ప సుకన్య, మాజీ చైర్మన్‌ అరెం లచ్చుపటేల్‌, సమ్మక్క ప్రధాన పూజారి సిద్దబోయిన స్వామి పగిడిద్దరాజుకు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు. పాదయాత్ర చేస్తూ మహబూబాబాద్‌ జిల్లా గంగారం మండలం పూనుగొండ్ల నుంచి పెనక వంశీయులను కలుపుకొని మేడారం వెళ్లడమనేది ఏండ్లుగా కొనసాగుతోంది. ఈ రాత్రి కొడిశల గ్రామంలో, మంగళవారం జంపన్నవాగులో బసచేస్తారు. - MEDARAM JATHARA

మేడారం జాతర కేవలం దేవతల రాక మాత్రమే కాదు, అది ఆదివాసీ సంప్రదాయాల కలయిక. సమ్మక్క భర్త అయిన పగిడిద్దరాజును మేడారానికి తీసుకురావడానికి పూనుగొండ్ల గ్రామంలోని గిరిజనులు ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. పురాతన కాలం నాటి ఆచారాల ప్రకారం, పగిడిద్దరాజును పెళ్లికొడుకుగా అలంకరించి, మేళతాళాలు, డప్పు వాయిద్యాల మధ్య మేడారం వైపు కాలినడకన బయలుదేరుతారు. ఈ పవిత్ర యాత్ర సుమారు 5060 కిలోమీటర్ల మేర అటవీ మార్గంలో సాగుతుంది. గిరిజన పూజారులు పగిడిద్దరాజు రూపమైన పవిత్ర వెదురు కర్రను, ఆభరణాలను భుజాలపై మోస్తూ అడవి మార్గాల గుండా ప్రయాణిస్తారు. మార్గమధ్యంలో వేలాది మంది భక్తులు పగిడిద్దరాజుకు నీరాజనాలు అర్పిస్తూ, కాళ్లు కడిగి మొక్కులు తీర్చుకుంటారు.పగిడిద్ద రాజును తీసుకురావడం ఒక సాహసోపేతమైన యాత్ర. పెనక వంశీయులు దట్టమైన అడవుల గుండా, కొండలు, వాగులు దాటుకుంటూ సుమారు 50 నుండి 60 కిలోమీటర్లు కాలినడకన మేడారం చేరుకుంటారు. ఈ ప్రయాణంలో వారు ఎక్కడా ఆగరు, కనీసం చెప్పులు కూడా ధరించరు. గ్రామస్తులు దారిపొడవునా వారికి హారతులు పడుతూ స్వాగతం పలుకుతారు. భార్య సమ్మక్కను కలిసేందుకు భర్త వెళ్తున్నాడనే భావనతో ఈ యాత్రను అత్యంత భక్తిశ్రద్ధలతో నిర్వహిస్తారు. ఇది చూసేందుకు రెండు కళ్లు చాలవు.

పగిడిద్దరాజుతోపాటు కొండాయిగూడెం నుంచి గోవిందాజును, కన్నెపల్లి నుంచి సారలమ్మను ఆయా గ్రామాల పూజారులు తీసుకొస్తారు. ఆ ముగ్గురు వనదేవతలకు మేడారంలోని గర్భగుడిలో ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహిస్తారు. బుధవారం పగిడిద్దరాజును గద్దెలపై నియమ నిష్టలతో ప్రతిష్ఠిస్తారు. గురువారం సమ్మక్క(దేవత)ను చిలకలగుట్ట నుంచి గద్దెల మీదకు తీసుకురావడంతో మేడారం మహాజాతర ప్రారంభమవుతుంది. శుక్ర, శనివారం భక్తులు వనదేవతలను దర్శించుకొని మొక్కులు చెల్లించుకుంటారు. తిరగి సమ్మక్కను శనివారం సాయంత్రం పూజారులు(వడ్డెలు) చిలకలగుట్టకు తీసుకెళతారు. అరెం వంశీయులు పగిడిద్దరాజును పాదయాత్రతో గుండాలకు చేర్చుతారు. దీంతో జాతర ముగుస్తుంది.

పగిడిద్ద రాజు ఆభరణాలు - గుర్తులు

వెండి బెత్తం (రాజదండం): ఇది పగిడిద్ద రాజు అధికారానికి, పాలకుడి హోదాకు గుర్తు. దీనిని పెనక వంశస్థులు అత్యంత భక్తితో పట్టుకుని నడుస్తారు.
వెండి గొడుగు (ఛత్రం): రాజుకు ఇచ్చే గౌరవ సూచికగా వెండి గొడుగును ఆయన చిహ్నాలపై పెడతారు.
ముత్యాల గుత్తులు, పట్టు వస్త్రాలు: రాజు అలంకరణ కోసం పురాతన కాలం నాటి ముత్యాల హారాలు, ఎరుపు రంగు పట్టు వస్త్రాలను ఉపయోగిస్తారు.
కుంకుమ భరిణె: సమ్మక్క లాగే పగిడిద్ద రాజుకు కూడా ప్రత్యేకమైన భరిణె ఉంటుంది.

 జాతరలో పగిడిద్ద రాజు ప్రాముఖ్యత

జాతర మొదటి రోజున సారలమ్మ గద్దెపైకి వచ్చిన తర్వాతే పగిడిద్ద రాజును ప్రతిష్ఠిస్తారు. భర్త (పగిడిద్ద రాజు), కుమార్తె (సారలమ్మ), అల్లుడు (గోవిందరాజు) ముగ్గురూ మొదటి రోజే గద్దెలపైకి చేరుకుంటారు. వీరంతా సమ్మక్క రాక కోసం ఎదురుచూస్తుంటారు. రెండో రోజు సమ్మక్క రాగానే ఈ గిరిజన యోధుల కుటుంబం అంతా ఒకే చోట కొలువుదీరుతుంది. ఈ దృశ్యాన్ని చూడటానికే భక్తులు లక్షలాదిగా తరలివస్తారు.పగిడిద్ద రాజును తీసుకువచ్చే హక్కు కేవలం పెనక వంశీయులకు మాత్రమే ఉంటుంది. వీరిని ‘వడ్డెలు’ అని కూడా పిలుస్తారు. ఈ వంశానికి చెందిన పెద్దలు చనిపోతే, వారి వారసులే ఈ బాధ్యతను స్వీకరిస్తారు. ఈ ఆచారం కొన్ని వందల ఏళ్లుగా చెక్కుచెదరకుండా కొనసాగుతోంది.

Also Read :  రహస్య భేటీ కాదు.. రాష్ట్ర అభివృద్ధిపైనే చర్చ.. భట్టి విక్రమార్క కీలకవ్యాఖ్యలు

28న గద్దెలపైకి పగిడిద్దరాజు చేరిక

నేడు ప్రారంభమైన ఈ పయనం అడవి దారుల గుండా సాగుతూ, ఈ నెల 28వ తేదీ నాటికి మేడారం గద్దెలకు చేరుకుంటుంది. సమ్మక్క రాకకు ముందే ఆమె భర్త గద్దెపైకి చేరుకోవడం ఇక్కడి ఆచారం. పగిడిద్దరాజుతో పాటు గోవిందరాజులు (సమ్మక్క అల్లుడు) కూడా కొండాయి గ్రామం నుంచి మేడారానికి చేరుకుంటారు. వీరి రాకతోనే జాతర ప్రాంగణంలో అసలైన ఆధ్యాత్మిక వాతావరణం మొదలవుతుంది. జాతరలో మొదటి రోజు సారలమ్మ గద్దెపైకి చేరుకుంటే, రెండో రోజు సమ్మక్క తల్లి చిలుకలగుట్ట నుంచి దిగివస్తుంది. అయితే, పగిడిద్దరాజు రాక అనేది ఈ కుటుంబం మొత్తాన్ని ఒకే చోట చేర్చే ప్రక్రియలో భాగంగా ఉంటుంది. ఆదివాసీల ఆచారాల ప్రకారం, ఈ దేవతలందరూ గద్దెలపై కొలువుదీరినప్పుడే భక్తులు తమ కోరికలను మొక్కుల రూపంలో సమర్పించుకుంటారు. ఇది ప్రకృతికి, మనిషికి మధ్య ఉండే అవినాభావ సంబంధానికి ప్రతీక.

ఈ అద్భుత ఘట్టాన్ని వీక్షించేందుకు తెలుగు రాష్ట్రాలతో పాటు ఛత్తీస్‌గఢ్, మహారాష్ట్ర, ఒడిశా దేశం నలుమూలల నుంచి లక్షలాది మంది భక్తులు తరలివస్తున్నారు. పూనుగొండ్ల నుంచి మేడారం వరకు సాగే ఈ యాత్ర మార్గంలో ఎక్కడా ఇబ్బందులు కలగకుండా ప్రభుత్వం, స్వచ్ఛంద సంస్థలు మంచినీరు, వైద్య సదుపాయాలను ఏర్పాటు చేశాయి. పగిడిద్దరాజు పయనం సాగే దారి పొడవునా భక్తుల జయజయధ్వానాలతో అడవి మొత్తం ప్రతిధ్వనిస్తోంది. మేడారం మహాజాతర కేవలం ఒక ఉత్సవం మాత్రమే కాదు, ఇది అన్యాయంపై పోరాడిన వీరవనితల చరిత్ర. సమ్మక్క-సారలమ్మల త్యాగాలను స్మరిస్తూ, పగిడిద్దరాజు వంటి వీరులను పూజించడం గిరిజన సంస్కృతిలోని గొప్పతనాన్ని చాటుతుంది. నేటి నుంచి ప్రారంభమైన ఈ పవిత్ర యాత్ర, మేడారంలో దేవతలు కొలువుదీరే వరకు ప్రతి క్షణం భక్తి పారవశ్యంలో ముంచెత్తుతుంది.